نصر اللّه خان ، ايپكيان ، معتمد الممالك ، ميرزا عبد اللّه خان ( مختار الملك صبا ) ، مات ، آلبرت ، وستن 20 و تيگران 21 در وزارت داخله تشكيل شد . هدف از تشكيل اين كميسيون تهيه لوايح لازم براى اصلاحات در ساختار بلديه بود . 22 * ملاقات وزيرمختار انگليس و رئيس نظميه با رئيس الوزراء پيش از ظهر امروز وزيرمختار انگليس در دربار با رئيس الوزراء ملاقات و مذاكره كرد . رئيس الوزراء با ژنرال « وستداهل » 23 رئيس تشكيلات نظميه 24 نيز ملاقات داشت . 25 * دعوت رضا خان براى جذب افراد داوطلب خدمت در قزاقخانه امروز رضا خان ، رئيس ديويزيون قزاق و فرمانده كل قوا ، با انتشار اعلانى 26 در شهر تهران از اشخاص داوطلب واجد شرايط ، جهت استخدام در قزاقخانه دعوت به همكارى كرد 27

--> ( 1 ) . در آن زمان حكومت گرجستان توسط منشويك‌ها اداره مىشد و دولت بلشويكى روسيه ( شوروى ) با منشويك‌ها در حال جنگ بود . در 21 فوريه 1921 م ، ارتش سرخ وارد گرجستان شد و چهار روز بعد تأسيس جمهورى شوروى سوسياليستى گرجستان اعلام شد كه در خبر مذكور يكى از افسران ارتش سرخ خواستار تصرف ايران و انجام عمليات مشابهى در ايران شده است تا ايران يا حداقل بخش‌هايى از ايران به تصرف شوروى درآيد . ( تاريخ روسيه شوروى ، ج 3 ، ص 359 و 367 ) . ( 2 ) . Report to the Interdepartmenta l Committee on Bolshevism , as a Menace to the British Empire , July 1921 , PP . 74 - 76 , L / PS / 10 / 886 . . ( 3 ) . « جرج پرسى چرچيل » ( George Percy Churchill ) فرزند « هنرى آدريان چرچيل » كنسول انگليس از 1875 تا 1879 و برادر « آلفرد فرانسيس چرچيل » نايب كنسولگرى رشت از 1903 تا 1905 و « سيدنى جان الكساندر چرچيل » دبير دوم دبيرخانه شرقى سفارت انگليس بود . وى در اوايل سده بيستم ميلادى دبير شرقى سفارت انگليس بود كه با نظم و مرتب كردن اسناد و گزارش‌هاى سفارت انگليس و افزودن مطالب جديد مجموعه‌اى جالب شامل شرح حال رجال ايرانى ، به نام فرهنگ رجال قاجار را فراهم كرد . ( فرهنگ رجال قاجار ، ص 7 ) . ( 4 ) . Minute prepared by G . p . Churchill , 3 March 1921 . Fo 371 / 6401 . ( 5 ) . نامه احمد على سپهر به سيد ضياء الدين طباطبايى ، 12 / 12 / 1299 ، اسناد مؤسسه تاريخ معاصر ، شم 54543 - ن . ( 6 ) . متحد المال : بخشنامه . ( 7 ) . متحد المال از رياست وزرا به فرمانفرمايان ايالات و حكام ولايات ، 12 / 12 / 1299 ، اسناد مؤسسه تاريخ معاصر ، شم 54869 - ن . ( 8 ) . تلگراف صادره از رياست وزرا به خراسان ، تبريز و اصفهان ، 12 / 12 / 1299 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 36 ، پ 16 ، پ 75 . ( 9 ) . تاريخ بيست ساله ايران ، ج 1 ، ص 268 . ( 10 ) . شرح زندگانى من ، ج 3 ، ص 225 . ( 11 ) . روزنامه ايران ، 13 / 12 / 1299 ، ص 3 . ( 12 ) . همان ، ص 1 . ( 13 ) . اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 36 ، پ 16 ، ص 3 . ( 14 ) . روزنامه ايران ، 13 / 12 / 1299 ، ص 1 ؛ تاريخ بيست ساله ايران ، ج 1 ، ص 266 ، 267 . ( 15 ) . روزنامه ايران ، 13 / 12 / 1299 ، ص 2 . ( 16 ) . تلگراف كفيل كارگزار اصفهان به وزير خارجه ، 12 / 12 / 1299 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 46 ، پ 5 ، ص 74 . ( 17 ) . تلگراف منشور الملك از آستارا به‌رياست وزرا ، 14 / 12 / 1299 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 15 ، پ 2 ، ص 54 . ( 18 ) . روزنامه ايران ، 13 / 12 / 1299 ، ص 2 . ( 19 ) . همان . ( 20 ) . البته در برخى منابع اين نام « ونسن » قيد شده است . ( م ) . ( 21 ) . آقايان مات ، آلبرت ، و . . . از مستشاران خارجى بودند . ( 22 ) . روزنامه ايران ، 13 / 12 / 1299 ، ص 1 ؛ تاريخ بيست ساله ايران ، ج 1 ، ص 266 . ( 23 ) . ژنرال وستداهل در اواسط سال 1292 ش ، بنابر دعوت دولت ايران در زمان نخست‌وزيرى مستوفى الممالك به همراه دو سوئدى ديگر به نام‌هاى « برگدال » و « ارفاس » وارد ايران شد و به رياست نظميه تهران منصوب گرديد . وستداهل در هنگام ورود به ايران داراى درجه سرگردى بود كه بعدها تا درجه ژنرالى ارتقا يافت . او پيش از آمدن به تهران كفيل يكى از كلانترىهاى شهر استكهلم بود وستداهل در طوق اقامتش در ايران كه ده سال و چهار ماه به درازا كشيد ، توانست در تهران و بعضى از شهرهاى ايران نظميه‌هايى نوين و آشنا به علم روز پايه‌گذارى كند . او در اوايل كار به دليل نداشتن امكانات ، از پرسنل و امكانات ژاندارمرى با موافقت ژنرال يالمارسن فرمانده سوئدى اين ارگان استفاده نمود . نخستين اقدام وستداهل پس از تصفيه اداره نظميه ، آموزش افسران و افراد آن بود وستداهل براى اين‌كار از لاسن ، يارى گرفت و سيصد نفر پاسبان را براى اخذ تعليمات به ساخلوى باغ شاه و سيصد نفر ديگر را به ساخلوى يوسف‌آباد گسيل داشت . وستداهل علاوه بر اين در مجاورت اداره مركزى نظميه در ميدان سپه سابق دو آموزشگاه داير كرد اقامت ده ساله ژنرال وستداهل در ايران با رويدادهاى بسيار و تعيين‌كننده‌اى مصادف بود كه نتايج بسيارى از اين رويدادها چيزى جز هرج‌ومرج و آشوب و آشفتگى اوضاع سياسى و اقتصادى و اجتماعى نبود . ( نظم و نظميه در دوره قاجاريه ، ص 187 ؛ سوئدىها در ايران ، ص 185 ) . ( 24 ) . نظميه قبل و مدتى بعد از كودتاى 1299 ش ، توسط افسران سوئدى اداره مىشد . بعضى از صاحب‌نظران معتقد بودند كه بهترين ادوار شهربانى ايران دورانى بوده كه زير نظر سوئدىها ، مخصوصا « وستداهل » اداره مىشده است . زيرا اين شخص به خاطر حسن نظرى كه نسبت به ايران داشت ، همواره در كمال صداقت و امانت انجام‌وظيفه مىنمود و اينكه سردار سپه شهربانى را از دست او خارج نمود نه از اين نظر بود كه امثال درگاهى ( رئيس شهربانى از 1302 تا 1308 ش ) و كوپال ( رئيس شهربانى از 1308 تا 1310 ش ) آن را بهتر اداره مىكردند بلكه از اين جهت بود كه مجرى بىچون و چراى دستورات خلاف قانون او بودند . از زمانىكه شهربانى به دست رضا خان افتاد وسيله‌اى براى انجام مقاصد سياسى سردار سپه آن‌روز و رضا شاه بعدى شد . به همين دليل رضا خان از همان ابتدا عقيده داشت كه نظميه و ژاندارمرى و هرنيروى ديگرى در مملكت بايد زير نظر وزارت جنگ باشد . به همين سبب در كابينهء دوم كه به رياست قوام السلطنه در روز چهاردهم خرداد 1300 تشكيل شد و او باز پست وزارت جنگ و فرماندهى كل قوا را در اختيار داشت ، به قوام السلطنه كه وزارت داخله را نيز با حفظ سمت عهده‌دار بود ، پيشنهاد نمود كه نظميه از وزارت داخله منتزع شود و زير امر وزارت جنگ قرار گيرد . ولى قوام السلطنه با اين امر موافقت نكرد . در دىماه 1302 ش ، رضا خان كه در 6 آبان همان سال به رياست الوزرايى رسيد ، به خدمت مستشاران سوئدى در نظميه خاتمه داده و « وستداهل » را از رياست نظميه منفصل و به جاى او سرهنگ محمد خان درگاهى افسر ژاندارمرى را به اين سمت منصوب نمود . از آن زمان تا سقوط رضا خان همواره شهربانى و دواير مخفى و جاسوسى آن قدرت واقعى را در دست داشتند و حتى وزيران نيز بازيچه اميال و هوس‌هاى مأمورين شهربانى بودند . ( نظميه در دورهء پهلوى ، صص 25 - 35 ؛ تاريخ بيست ساله ايران ، ج 1 ، ص 99 ، ج 2 ، صص 301 - 303 ؛ فصلنامه گنجينه اسناد ، دفتر سوم پاييز 1373 ، ص 30 ) . ( 25 ) . روزنامه ايران ، 13 / 12 / 1299 ، ص 1 . ( 26 ) . اعلان مذكور به شرح ذيل بود : « چون براى تكميل نفرات ديويزيون قزاق اعليحضرت همايونى ارواحنا فداه ، يك عده سوار و پياده لازم است لهذا به موجب اين اعلان خاطر عموم اهالى مستحضر مىدارد اشخاصى كه داراى بنيه سالم بوده و سن آنها كمتر از 18 و بالاتر از 25 نباشد در صورتى كه اسب صحيح داشته باشند در جزو سوار و الا در پياده‌نظام به خدمت قبول مىشوند داوطلبان استخدام در قزاقخانه مىتوانند همه‌روزه به دفتر بريگاد سوار يا دفتر بريگاد پياده خود را معرفى نمايند - رئيس ديويزيون قزاق اعليحضرت همايونى و فرمانده كل قوا رضا . » ( 27 ) . روزنامه ايران ، 12 / 12 / 1299 ، ص 1 .